Shih Tzu ma biegunkę: co podać, kiedy obserwować i kiedy jechać do weterynarza

Biegunka u Shih Tzu w codziennej sytuacji: od czego zacząć ocenę

Luźny stolec nie zawsze oznacza to samo

Gdy Shih Tzu ma biegunkę, pierwszą pułapką jest potraktowanie każdego miękkiego stolca jak nagłego zagrożenia albo, przeciwnie, zignorowanie objawów, które wyraźnie się nasilają. Pojedynczy kał o nieco luźniejszej konsystencji po zmianie rytmu dnia może mieć inne znaczenie niż wielokrotne oddawanie wodnistego stolca w ciągu kilku godzin. Ocena powinna obejmować nie tylko sam wygląd kału, ale też tempo rozwoju problemu i ogólny stan psa. ^[2]

Przydatne jest rozróżnienie kilku sytuacji. Miękki, ale uformowany stolec może wystąpić po nietypowym przysmaku lub stresującym wydarzeniu. Biegunka zwykle oznacza stolec nieuformowany, papkowaty albo wodnisty, często oddawany częściej niż zwykle. Niepokojące mogą być także nagłe parcie na kał, wypróżnianie małymi porcjami, śluz w kale psa, wyraźnie przykry zapach, obecność świeżej krwi lub ciemne, niemal czarne zabarwienie.

Kolor stolca sam w sobie nie zawsze przesądza o przyczynie. Żółtawy kał może pojawić się przy przyspieszonym pasażu jelitowym, zielonkawy po zjedzeniu trawy albo pokarmu z barwnikami, a jasny po zmianie diety. Czarny, smolisty kał może natomiast sugerować obecność strawionej krwi i wymaga szybkiego kontaktu z lekarzem weterynarii. Podobnie świeża krew w kale psa nie powinna być automatycznie tłumaczona „podrażnieniem”, zwłaszcza jeśli biegunka jest częsta albo psu towarzyszą inne objawy. ^[1]

Równolegle trzeba ocenić zachowanie Shih Tzu. Czy pies pije? Czy chce wyjść na spacer? Czy reaguje normalnie na domowników? Czy je chętnie, czy odsuwa miskę? Czy pojawiają się wymioty, drżenie, skulona postawa, dyszenie albo niechęć do dotykania brzucha? Dorosły pies, który po jednym nietypowym stolcu zachowuje energię, pije wodę i ma prawidłowy apetyt, znajduje się zwykle w innej sytuacji niż pies osowiały, chowający się, wymiotujący lub wielokrotnie oddający wodnisty kał.

Typowe sytuacje poprzedzające problem

U wielu psów biegunka zaczyna się po błędzie żywieniowym. Shih Tzu może źle zareagować na tłuste resztki z obiadu, większą porcję sera, kiełbasę, nowe gryzaki, nagle wprowadzony przysmak czy karmę podaną bez okresu przejściowego. Problem może wywołać również zjedzenie czegoś znalezionego na spacerze: fragmentu jedzenia, śmieci, odchodów innego zwierzęcia, kości, rośliny albo substancji drażniącej. ^[4]

Drugą częstą przyczyną jest stres. Dla niewielkiego psa zmiana planu dnia może być odczuwalna bardziej, niż opiekun przypuszcza. Podróż samochodem, nocleg poza domem, hałas, remont, długie pozostawanie samemu, wizyty gości, pobyt w hotelu dla zwierząt czy kontakt z dużą liczbą psów bywają czynnikiem wyzwalającym luźny stolec. Stres nie wyklucza jednak choroby. Nie należy zakładać, że objawy są „tylko nerwowe”, jeżeli biegunka się utrzymuje, pies słabnie albo pojawiają się wymioty.

Znaczenie ma także kontakt z innymi zwierzętami. Pasożyty jelitowe, pierwotniaki i część infekcji mogą przenosić się w miejscach, w których psy korzystają ze wspólnej przestrzeni. Szczególną ostrożność należy zachować przy młodych psach, zwierzętach po adopcji, psach z niepełnym programem szczepień oraz po pobycie w skupisku zwierząt.

Praktyczna różnica wygląda następująco: dorosły Shih Tzu, który po otrzymaniu nietypowego przysmaku oddał jeden luźniejszy stolec, nadal bawi się, pije i nie wymiotuje, może zwykle być przez krótki czas uważnie obserwowany. Jeżeli jednak ten sam pies w krótkim czasie kilka razy oddaje wodnisty kał, odmawia wody albo staje się apatyczny, domowe czekanie przestaje być rozsądną strategią.

Krótka kontrola stanu ogólnego psa

Przed decyzją, co podać psu na biegunkę, dobrze jest przeprowadzić prostą ocenę. Nie zastępuje ona badania weterynaryjnego, ale pozwala wychwycić moment, w którym należy działać szybciej. Sprawdź, czy pies ma wilgotne dziąsła, czy nie jest wyraźnie ospały, czy nie oddaje moczu znacznie rzadziej niż zwykle oraz czy brzuch nie jest twardy, napięty albo bolesny.

Stan dziąseł może dostarczyć pomocnej wskazówki dotyczącej nawodnienia. Zwykle powinny być różowe i wilgotne. Suche, lepkie dziąsła, gęsta ślina, zapadnięte oczy, wyraźne osłabienie albo niechęć do picia mogą wskazywać na odwodnienie u psa. Objawy nie zawsze są jednak jednoznaczne, dlatego przy biegunce połączonej z wymiotami lub osłabieniem bezpieczniej jest nie zwlekać z konsultacją.

Co można podać Shih Tzu przy łagodnej biegunce i czego nie robić na własną rękę

Woda i ochrona przed odwodnieniem

Najważniejszym elementem postępowania przy łagodnej biegunce jest zapewnienie psu stałego dostępu do świeżej, czystej wody. Nawet gdy Shih Tzu nie chce jeść, powinien mieć możliwość spokojnego napicia się. Miska powinna stać w łatwo dostępnym miejscu, z dala od hałasu i innych zwierząt, które mogłyby psa stresować lub odganiać.

Jeżeli pies pije łapczywie, a wcześniej wymiotował albo ma skłonność do odbijania pokarmu, rozsądniejsze może być podawanie niewielkich ilości wody częściej. Nie chodzi o przymusowe pojenie dużą objętością płynu. Wpychanie wody do pyska strzykawką bez zaleceń lekarza może skończyć się zachłyśnięciem, stresem lub nasileniem wymiotów.

Preparaty nawadniające dla zwierząt bywają stosowane w określonych sytuacjach, lecz ich wybór i ilość powinny być dopasowane do masy ciała, wieku, przebiegu objawów oraz chorób towarzyszących. Nie należy samodzielnie zastępować ich napojami sportowymi, słodkimi płynami dla ludzi ani mieszankami przygotowanymi „na oko”. Zawartość cukru, soli i dodatków może być nieodpowiednia dla psa, zwłaszcza małego lub chorego przewlekle.

Lekka dieta na krótki czas

Jeśli Shih Tzu nie wymiotuje, pije wodę, jest przytomny i wykazuje zainteresowanie jedzeniem, można rozważyć podawanie małych, częstszych porcji lekkostrawnego pożywienia. Najbezpieczniej kierować się zaleceniem lekarza dotyczącym diety weterynaryjnej dla psów z zaburzeniami przewodu pokarmowego. Takie karmy są zwykle formułowane tak, aby ograniczać obciążenie układu trawiennego i dostarczać składników odżywczych w kontrolowanej formie. ^[3]

Domowe modele diety lekkostrawnej bywają omawiane przez lekarzy indywidualnie, ale nie są uniwersalnym rozwiązaniem dla każdego psa. Szczególnej ostrożności wymagają psy z alergiami, chorobami trzustki, nerek, wątroby, cukrzycą oraz zwierzęta na diecie eliminacyjnej. W takich przypadkach nawet pozornie łagodny posiłek może zaburzyć dotychczasowe leczenie lub utrudnić ocenę reakcji organizmu.

Przy biegunce psa częstym błędem jest podawanie bardzo dużej porcji „żeby się wzmocnił”. Jelita podrażnione przez infekcję, stres albo błąd dietetyczny mogą wtedy zareagować kolejnym epizodem luźnego stolca. Zwykle lepiej sprawdzają się niewielkie porcje, podawane spokojnie, pod warunkiem że pies nie ma objawów alarmowych i nie otrzymał od lekarza innych zaleceń.

Nie należy również przedłużać ograniczenia jedzenia bez uzasadnienia. Dawniej często zalecano głodówki jako rutynową odpowiedź na każdą biegunkę, ale u małych psów, szczeniąt, seniorów oraz zwierząt osłabionych może to nie być właściwe. Biegunka u szczeniaka Shih Tzu wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ młode zwierzę może szybciej tracić płyny i energię. W razie wątpliwości bezpieczniejsza jest konsultacja telefoniczna z gabinetem niż improwizowanie.

Probiotyki, adsorbenty i leki

Probiotyk dla psa może być pomocnym wsparciem w niektórych łagodnych zaburzeniach trawiennych, zwłaszcza po zmianie karmy, stresie lub przejściowym rozregulowaniu pracy jelit. Nie jest jednak lekiem, który usuwa każdą przyczynę biegunki. Nie zastąpi diagnostyki przy zakażeniu, pasożytach, zatruciu, zapaleniu trzustki, chorobie przewlekłej ani ciele obcym w przewodzie pokarmowym.

Jeśli opiekun decyduje się użyć preparatu wspierającego przewód pokarmowy, powinien sprawdzić, czy produkt jest przeznaczony dla psów, dla jakiej masy ciała jest zalecany i czy nie zawiera składników niewskazanych dla danego zwierzęcia. Preparaty adsorbujące mogą wchodzić w interakcje z lekami przyjmowanymi stale, ponieważ mogą ograniczać ich wchłanianie. Pies leczony przewlekle powinien być konsultowany szybciej, a nie tylko obserwowany.

Nie podawaj Shih Tzu ludzkich leków przeciwbiegunkowych, przeciwbólowych, rozkurczowych, przeciwwymiotnych ani antybiotyków bez jednoznacznego zalecenia lekarza weterynarii. Część środków dostępnych dla ludzi jest dla psów niebezpieczna, inne mogą zamaskować ważne objawy i opóźnić właściwe leczenie. Szczególnie ryzykowne jest podawanie leków „z domowej apteczki” na podstawie porady znalezionej w mediach społecznościowych.

Produkty, których lepiej nie podawać

Przy biegunce łatwo ulec pokusie, by „czymś zatrzymać” objawy. Niewskazane są tłuste potrawy, mleko, śmietana, kiełbasa, rosół z przyprawami, słone przekąski, słodycze, produkty z ksylitolem, kości oraz przypadkowe suplementy. Niektóre domowe sposoby mogą dodatkowo podrażniać jelita, zwiększać pragnienie albo prowadzić do kolejnych wymiotów.

Nie należy podawać psu cebuli, czosnku, winogron, rodzynek, czekolady ani alkoholu. Jeśli biegunka pojawiła się po zjedzeniu któregokolwiek z tych produktów lub istnieje podejrzenie kontaktu z chemią domową, lekiem czy trutką, sytuację trzeba traktować jako potencjalne zatrucie pokarmowe u psa i jak najszybciej skontaktować się z lekarzem weterynarii.

Kiedy można obserwować psa w domu, a kiedy obserwacja przestaje być bezpieczna

Krótka obserwacja przy łagodnym przebiegu

Co do zasady krótką, uważną obserwację w domu można rozważyć u dorosłego Shih Tzu, który ma pojedyncze lub nieliczne epizody luźnego stolca, jest aktywny, pije wodę, nie wymiotuje, nie ma widocznej krwi w kale i nie wykazuje bólu. Istotne jest słowo „krótką”. Obserwacja nie oznacza odkładania reakcji przez wiele dni mimo utrzymujących się objawów.

W tym czasie dobrze jest uprościć plan dnia. Spacery powinny być krótsze, spokojne i prowadzone na smyczy, aby ograniczyć ryzyko zjedzenia przypadkowych odpadków, odchodów albo resztek jedzenia. Nie jest to dobry moment na intensywną zabawę, długą podróż, wizytę w psim parku czy testowanie nowych karm i przysmaków.

Kontroluj liczbę wypróżnień, wygląd kału, ilość wypijanej wody oraz samopoczucie psa. Jeśli stolec zaczyna się formować, pies zachowuje normalną energię i nie pojawiają się nowe objawy, przebieg może być łagodny. Jeżeli jednak częstotliwość wypróżnień rośnie, kał staje się wodnisty, pojawiają się wymioty lub apatia, należy zakończyć obserwację i skonsultować się z gabinetem.

Warto przeczytać również powiązany artykuł: Weekend w Ustce poza sezonem: praktyczny przewodnik po spokojnym wypoczynku nad polskim….

Objawy alarmowe: kiedy jechać do weterynarza bez zwlekania

Są sytuacje, w których nie warto czekać na poprawę po zmianie diety ani próbować kolejnych domowych metod. U Shih Tzu, jako psa niewielkiego, pogorszenie może nastąpić stosunkowo szybko, zwłaszcza gdy biegunce towarzyszą utrata płynów, ból lub zaburzenia ogólnego samopoczucia.

Silny ból brzucha, niepokój lub wyraźna słabość

Pilnej oceny wymaga pies, który nie może znaleźć sobie miejsca, przyjmuje nienaturalną pozycję, napina brzuch, popiskuje przy podnoszeniu albo nie pozwala dotknąć okolicy jamy brzusznej. Niepokojące jest także częste przeciąganie się z uniesionym zadem i opuszczoną klatką piersiową, wyraźne drżenie, dyszenie bez związku z temperaturą otoczenia czy chowanie się w kącie.

Takie objawy mogą towarzyszyć między innymi silnemu zapaleniu przewodu pokarmowego, problemom z trzustką, niedrożności jelit albo obecności ciała obcego. Szczególnie ważna jest szybka reakcja, jeśli opiekun widział, że pies połknął fragment zabawki, szmatkę, kość, patyk, folię, element gryzaka lub inny przedmiot, którego nie powinien zjeść.

Powtarzające się wymioty lub niemożność utrzymania wody

Jeżeli Shih Tzu wymiotuje wielokrotnie, zwraca wypitą wodę albo ma odruchy wymiotne bez treści, potrzebuje szybkiego kontaktu z lekarzem. Połączenie biegunki i wymiotów zwiększa ryzyko gwałtownej utraty płynów, a domowe podawanie kolejnych produktów może tylko pogorszyć sytuację.

Nie należy też zakładać, że pojedyncza poprawa rozwiązuje problem. Pies może przez chwilę wyglądać spokojniej, a następnie ponownie zacząć wymiotować lub wyraźnie słabnąć. W drodze do gabinetu warto zapewnić mu ciepło, spokój i bezpieczny transport, ale nie zmuszać go do jedzenia ani picia.

Podejrzenie zatrucia albo połknięcia niebezpiecznej substancji

Natychmiastowej konsultacji wymaga biegunka po możliwym zjedzeniu leku, środka czystości, trutki, nawozu, chemii ogrodowej, nikotyny, alkoholu lub toksycznego produktu spożywczego. Nie czekaj na rozwój objawów, jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie kontaktu z taką substancją.

Przydatne będzie zabranie opakowania produktu, zdjęcia etykiety albo informacji o jego nazwie i przybliżonej ilości. Nie wywołuj wymiotów samodzielnie i nie podawaj mleka, oleju, soli, węgla ani innych środków bez polecenia lekarza. W zależności od substancji takie działania mogą być nieskuteczne lub niebezpieczne.

Szczeniak, senior lub pies z chorobą przewlekłą

Próg ostrożności powinien być niższy u szczeniąt Shih Tzu, psów starszych oraz zwierząt z rozpoznanymi chorobami przewlekłymi. Dotyczy to między innymi cukrzycy, chorób nerek, wątroby, serca, trzustki, przewlekłych problemów jelitowych i zaburzeń hormonalnych.

Równie szybko należy konsultować biegunkę u psa przyjmującego stale leki, po niedawnym zabiegu, podczas rekonwalescencji lub po leczeniu antybiotykiem. W tych sytuacjach nawet pozornie łagodny objaw może wymagać zmiany postępowania, kontroli badań albo sprawdzenia, czy dotychczasowe leczenie nie wpływa na przewód pokarmowy.

Co przygotować przed wizytą

Telefon do gabinetu warto wykonać przed wyjazdem, szczególnie jeśli podejrzewasz zatrucie, ciało obce lub chorobę zakaźną. Powiedz, od kiedy trwa biegunka, ile razy pies się wypróżnił, czy wystąpiły wymioty oraz czy zwierzę mogło zjeść coś nietypowego. Dzięki temu personel może podpowiedzieć, jak bezpiecznie przygotować psa do transportu i czy należy od razu udać się do placówki.

Jeśli jest to możliwe, zabierz świeżą próbkę kału w czystym, szczelnie zamkniętym pojemniku. Może ona pomóc w diagnostyce pasożytów lub innych przyczyn problemu. Przydadzą się również informacje o aktualnej karmie, ostatnich przysmakach, lekach, odrobaczaniu, szczepieniach oraz ewentualnym kontakcie z chorymi zwierzętami.

Najważniejsza jest szybka decyzja wtedy, gdy stan Shih Tzu odbiega od jego zwykłego zachowania. Opiekun dobrze zna swojego psa: jeśli zwierzę wyraźnie słabnie, cierpi, nie reaguje jak zwykle albo objawy rozwijają się gwałtownie, bezpieczniej potraktować sytuację jako pilną i skorzystać z pomocy weterynaryjnej.

Zapaść, blade dziąsła lub zaburzenia oddychania

Nie czekaj na planową wizytę, jeśli pies nagle się przewraca, nie jest w stanie ustać na łapach, słabo reaguje na głos albo traci przytomność. Pilnej pomocy wymaga również bardzo wyraźne osłabienie połączone z bladymi, sinawymi lub szarymi dziąsłami, zimnymi łapami, przyspieszonym oddechem czy nietypowo szybkim biciem serca.

Takie objawy nie muszą wynikać wyłącznie z biegunki, ale mogą świadczyć o poważnym zaburzeniu ogólnego stanu organizmu. W tej sytuacji nie podawaj psu jedzenia, leków ani domowych preparatów. Zadzwoń do najbliższego gabinetu lub lecznicy dyżurnej i rozpocznij transport zgodnie z otrzymanymi wskazówkami.

Twardy, powiększony brzuch albo bezskuteczne próby wymiotów

Alarmująca jest sytuacja, gdy brzuch Shih Tzu staje się wyraźnie napięty, powiększony lub bardzo bolesny, a pies jednocześnie próbuje wymiotować, lecz niczego nie zwraca. Niepokój powinny wzbudzić także intensywne ślinienie, chodzenie w kółko, nagłe osłabienie i częste zmienianie pozycji.

Nie należy wtedy masować brzucha, podawać oleju, środków przeczyszczających ani próbować samodzielnie „pomóc” psu w zwymiotowaniu. Objawy mogą wymagać szybkiego badania, w tym diagnostyki obrazowej, aby wykluczyć niedrożność lub inne ostre problemy w obrębie jamy brzusznej.

Biegunka po kontakcie z chorymi zwierzętami

Jeżeli luźne stolce pojawiły się po pobycie w hotelu dla psów, schronisku, na wystawie, zajęciach grupowych albo po kontakcie z psem mającym objawy żołądkowo-jelitowe, warto poinformować o tym gabinet już podczas rozmowy telefonicznej. Ma to znaczenie zarówno dla doboru diagnostyki, jak i dla ograniczenia ryzyka zakażenia innych pacjentów w poczekalni.

Do czasu konsultacji nie zabieraj psa do psiego parku, na wspólne treningi ani w miejsca, gdzie może mieć bliski kontakt z innymi zwierzętami. Odchody należy sprzątać dokładnie, a po spacerze umyć ręce oraz oczyścić zabrudzone akcesoria. Jeśli w domu są inne psy, dobrze jest ograniczyć wspólne miski, zabawki i bezpośredni kontakt do czasu wyjaśnienia przyczyny objawów.

Gdy objawy pojawiają się wieczorem lub w dni wolne

W nagłej sytuacji nie warto czekać do rana wyłącznie dlatego, że zwykły gabinet jest już zamknięty. Dotyczy to zwłaszcza gwałtownego pogorszenia stanu, podejrzenia zatrucia, połknięcia przedmiotu, silnego bólu, osłabienia lub powtarzających się wymiotów.

Przed wyjazdem zabezpiecz psa w transporterze albo na stabilnym posłaniu, szczególnie jeśli jest słaby lub obolały. W samochodzie powinien mieć spokojne, ciepłe miejsce i ograniczoną możliwość przemieszczania się. Jeżeli dojdzie do wymiotów lub kolejnego wypróżnienia, nie wyrzucaj od razu wszystkich zabrudzonych materiałów, gdyż lekarz może zapytać o ich wygląd albo poprosić o próbkę.

Źródła

• [1] Cornell University College of Veterinary Medicine – Diarrhea ↑
• [2] VCA Animal Hospitals – Urgent Care for Diarrhea or Vomiting ↑
• [3] PetMD – What To Feed a Dog With Diarrhea ↑
• [4] VCA Animal Hospitals – Diarrhea in Dogs ↑